ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԱՍԻՆ 10 ԳԻՐՔԵՐ

Ապրիլ ամիսը յատկանշական է մեզի համար: Հայոց ցեղասպանութիւնը ողբերգութիւն մըն է ոչ միայն հայութեան, այլեւ ամբողջ մարդկութեան համար: Այս իսկ պատճառով ցեղասպանութիւնը կ'արտացոլայ գրականութեան մէջ, որ կը պատմէ ողբերգութեան ցաւի եւ դառնութեան մասին:

Ապրիլ ամիսը յատկանշական է մեզի համար: Հայոց ցեղասպանութիւնը ողբերգութիւն մըն է ոչ միայն հայութեան, այլեւ ամբողջ մարդկութեան համար: Այս իսկ պատճառով ցեղասպանութիւնը կ'արտացոլայ գրականութեան մէջ, որ կը պատմէ ողբերգութեան ցաւի եւ դառնութեան մասին:

Ապրիլ 24-ի առիթով, մենք պատրաստած ենք 1915-ի իրադարձութիւններուն նուիրուած նիւթերու շարք մը եւ պիտի սկսինք գիրքերու հաւաքածոյով: Փորձեցինք գտնել ամէնէն տարբեր գիրքերը՝ Ցեղասպանութեան զանազան երեսներուն վերաբերեալ. բռնի իսլամացում, սխրագործութիւններ, կատարուած վայրագութիւններ եւ ոճիրներ:

1. “The Knock at the Door: A Mother’s Survival of the Armenian Genocide” by Margaret Ahner.

Գիրքին խորագիրը կը խօսի հայկական տուներու դռները թակելու մասին, ինչ կը նշանակէ, որ թուրք ոստիկանութիւնը եկած էր բնակիչները տարագրելու: Յաճախ ատիկա մահուան դատավճիռ էր: Գիրքին հեղինակն է ինքնին Մարկարիթան է, որ կ'այցելէր ծերանոց գտնուող իր ծեր մօրը: Այս այցելութիւններուն ընթացքին, Մարկարիթային մայրը անոր կը պատմէ իր սարսափելի պատմութիւնը, որ միւենոյն ժամանակ յաղթանակի եւ գոյատեւումի պատմութիւն է:

2. “Yerevan” – Ժիլպեր Սինուէ

Վաւերագրական նիւթերու հիման վրայ, ֆրանսացի հանրածանօթը գրողը կը ներկայացնէ Օսմանեան կայսրութեան մէջ տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանութեան ժամանակագրութիւնը:

«Նայեցէ՛ք լեռներու լանջին գտնուող այս տուներուն: Այստեղ կը բնակէին Ապարաժեանները, Շաւրոյեանները, Եագուպեանները, եւ շատ ուրիշներ, արիւնով ձեզի հետ կապուած ձեր եղբայրները, քոյրերը եւ մայրերը: Ատիկա հարիւրաւոր տարիներ առաջ էր: Մարդիկ կարճ յիշողութիւն ունին, բայց հողը ոչինչ կը մոռնայ: Ան կը պահէ մեր նախնիներուն, մեր Հայաստանի հետքերը»:

3. “The Children of Deportation. My Granny was an Armenian” – Իրֆան Փալալ

Բռնի կերպով իսլամացած հայ կնոջ թեմայով առաջին գիրքը, որ լոյս տեսած է Թուրքիոյ մէջ:

4. “Ravished Armenia. The Story of Aurora Mardiganian”

Հայոց ցեղասպանութեան ականատես՝ Արշալոյս Մարտիկանեանի առաջին վաւերագրական վկայութիւններէն մէկը:

5. “My Grandmother” – Ֆեթհիէ Չեթին

Յուզիչ յարաբերութեան պատմութիւնը թոռնուհիի մը եւ իսլամացած հայ մեծ մօր մը, որ իր կեանքի աւարտին կ'որոշէ իր գաղտնիքը բացայայտել:

6. “Four Years Beneath the Crescent” by Rafael de Nogales

Այս գրողը նաեւ ականատես դարձած է Հայոց ցեղասպանութեան: Գործը մեծապէս խանգարուած էր եւ ոչնչացուած, ինչ որ զայն վերածեց մատենագիտական հազուագիւտ արժէքի մը:

7. “Skylark Farm” – Անթոնիա Արսլան

Հիմնուելով այս գիրքին վրայ, Թավիանի եղբայրները նկարահանեցին "The Lark Farm” ժապաւէնը:

8. “S. Tehlirian, Memories [Terrorizing Taleat], written down by Vahan Minakhorian”

Սողոմոն Թեհլիրեանի յուշերու գիրքը կը նկարագրէ իրադարձութիւնները՝ 1915 թուականէն սկսեալ մինչեւ Թալեաթ Փաշայի մահապատիժը եւ 1921 թուականին Պերլինի մէջ անոր յաջորդած դատավարութիւնը:

9. “The Armenian Genocide: A Complete History” – Ռէմոն Գէորգեան

Ռէմոն Գէորգեան պատմաբան է եւ ժամանակակից Հայաստանի եւ հայերու պատմութեան վերաբերեալ բազմաթիւ գործերու հեղինակ:

10. “The Forty Days of Musa Dagh” – Ֆրանզ Ուրֆել

«Կրնաս ըլլալ ռուս, թուրք, կամ Հոթենթոթ, կամ Աստուած գիտէ ինչ, բայց հայ ըլլալ, ատիկա անկարելի է»:

Աւելին, մենք կը յանձնարարենք այցելել «Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի հիմնադրամի» կայքէջը, ուր կրնաք գտնել 1915 թուականի ողբերգական իրադարձութիւններուն նուիրուած գիրքերու շարք մը. (http://www.genocide-museum.am/):

SHARE ON

Submit a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Մեկնաբանութիւն կատարեցէ՛ք

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով

hy